بهترین جنس دستگیره درب تنها با ظاهر براق یا قیمت بالا مشخص نمی‌شود؛ دوام، نوع استفاده، مقاومت در برابر رطوبت، کیفیت آبکاری و تناسب با محل نصب، معیارهای مهم‌تری هستند. دستگیره‌ای که برای درِ اتاق خواب مناسب است، شاید برای درِ ورودی ساختمان یا محیط مرطوب انتخاب مناسبی نباشد. جنس دستگیره درب بر روی طول عمر، حس کارکرد، مقاومت در برابر ضربه و حتی ظاهر کلی دکوراسیون تاثیر دارد. در بازار، دستگیره‌ها با متریال‌هایی مانند زاماک، آلومینیوم، استیل، برنج، آهن و پلاستیک تقویت‌شده تولید می‌شوند. هر یک از این مواد مزایا و محدودیت‌های خودشان را دارند. در این مقاله، انواع متریال قابل استفاده برای ساخت دستگیره، تفاوت آن‌ها، کاربردشان در درب‌های داخلی و ضد سرقت و نکاتی را بررسی می‌کنیم که قبل از خرید باید بدانید.

 انواع متریال قابل استفاده برای دستگیره درب

جنس بدنه، روکش و قطعات داخلی دستگیره متفاوت است. بعضی مدل‌ها بدنه‌ای از زاماک دارند و با روکش کروم، نیکل، طلایی یا مشکی عرضه می‌شوند. در مدل‌های دیگر، فلز اصلی مانند استیل یا برنج از ابتدا ظاهر نهایی محصول را تشکیل می‌دهد.

 دستگیره زاماک

زاماک یکی از متداول‌ترین آلیاژها در ساخت دستگیره درب و یراق‌آلات ساختمانی است. این آلیاژ بر پایه روی ساخته می‌شود و مقدار مشخصی از آلومینیوم، منیزیم و مس دارد. زاماک به‌دلیل قابلیت شکل‌پذیری مناسب، برای تولید دستگیره‌های طرح‌دار و مدل‌هایی با جزئیات ظاهری زیاد کاربرد فراوانی دارد. فرایند تولید بسیاری از دستگیره‌های زاماک با دایکاست انجام می‌شود. در این روش، فلز مذاب با فشار وارد قالب می‌شود و فرم دقیق قطعه را ایجاد می‌کند. نتیجه کار دستگیره‌ای با طراحی پیچیده، وزن مناسب و سطح یکنواخت است. مزایای زاماک شامل:

·        قابلیت تولید در طرح‌ها و فرم‌های متنوع

·        قیمت مناسب‌تر نسبت به برنج و استیل

·        مناسب برای آبکاری‌های مختلف

·        وزن متعادل و نصب آسان

·        قابلیت تولید انبوه با ابعاد یکنواخت

 کیفیت دستگیره زاماک تنها به نام آلیاژ ارتباط ندارد. ضخامت قطعه، ترکیب آلیاژ، کیفیت آبکاری و طراحی بخش داخلی روی عملکرد آن اثر می‌گذارند. زاماک بی‌کیفیت در برابر ضربه شدید یا فشار مداوم دچار شکستگی می‌شود. برای آشنایی بیشتر با فرایند تولید این قطعات، شناخت دقیق ریخته گری زاماک اطلاعات دقیقی درباره ویژگی‌های این آلیاژ در اختیار شما قرار می‌دهد.

 دستگیره استیل

استیل به‌خصوص استیل ضدزنگ، گزینه‌ای مناسب برای محیط‌هایی است که رطوبت، شست‌وشو یا تماس زیاد با دست وجود دارد. این متریال ظاهر مدرن و ساده‌ای دارد و در برابر زنگ‌زدگی مقاومت بالایی نشان می‌دهد. دستگیره‌های استیل برای درب ورودی، سرویس بهداشتی، آشپزخانه، فضاهای اداری و ساختمان‌های پرتردد کاربرد دارند. سطح استیل مات، براق، خش‌دار یا برس‌خورده است. مدل‌های مات اثر انگشت و لکه را کمتر نشان می‌دهند. هنگام خرید باید به گرید استیل توجه کرد. همه محصولاتی که با عنوان استیل عرضه می‌شوند، مقاومت یکسانی ندارند. استیل باکیفیت در محیط مرطوب دیرتر تغییر رنگ می‌دهد و ظاهر خود را برای مدت بیشتری حفظ می‌کند. قیمت این مدل‌ها از دستگیره‌های زاماک بیشتر است.

 دستگیره برنجی

برنج از ترکیب مس و روی ساخته می‌شود و به‌دلیل رنگ گرم و ظاهر مناسب، در دکوراسیون‌های کلاسیک و سنتی کاربرد زیادی دارد. دستگیره‌های برنجی وزن بیشتری دارند و حس محکمی هنگام استفاده ایجاد می‌کنند. این متریال قابلیت آبکاری مناسبی دارد و می‌توانیم آن را با رنگ‌های طلایی، آنتیک، برنز یا براق عرضه کنیم. برنج در برابر ضربه مقاوم است، اما برای حفظ ظاهر خود به مراقبت بیشتری نیاز دارد. اگر روکش آن آسیب ببیند، سطح فلز ممکن به‌مرور تغییر رنگ می‌دهد. دستگیره برنجی برای درب‌های چوبی سنگین، ورودی خانه‌های کلاسیک، هتل‌ها و پروژه‌هایی که ظاهر محصول اهمیت زیادی دارد، انتخاب مناسبی است. قیمت آن به وزن، درصد مس، نوع پرداخت و کیفیت ساخت ارتباط زیادی دارد.

 دستگیره آلومینیومی

آلومینیوم فلزی سبک است و در برابر رطوبت مقاومت قابل قبولی دارد. این ویژگی باعث شده در ساخت دستگیره‌های ساده، مدرن و اقتصادی استفاده شود. دستگیره آلومینیومی فشار زیادی به لنگه در وارد نمی‌کند و برای درب‌های داخلی مناسب است. محدودیت آلومینیوم، مقاومت پایین‌تر آن در برابر ضربه شدید نسبت به استیل و برنج است. اگر محصول از آلیاژ ضعیف ساخته شده باشد، در محل پیچ‌ها یا بخش اتصال دچار آسیب می‌شود. برای درب اتاق، کمد، سرویس و فضاهای کم‌تردد، آلومینیوم انتخاب منطقی است.

 دستگیره آهنی

آهن با رنگ، آبکاری یا پوشش ضدزنگ عرضه می‌شود. این فلز استحکام بالایی دارد، اما اگر پوشش سطحی آن آسیب ببیند، احتمال زنگ‌زدگی افزایش پیدا می‌کند. دستگیره‌های آهنی بیشتر در مدل‌های صنعتی، سنتی، روستیک و برخی یراق‌آلات سنگین دیده می‌شوند. برای محیط‌های خشک و سرپوشیده عملکرد مناسبی دارند. در مناطق مرطوب یا برای درب‌هایی که دائما در معرض باران هستند، استیل یا آلیاژهای مقاوم انتخاب مطمئنی خواهند بود.

 دستگیره پلاستیکی و پلی‌آمیدی

پلاستیک تقویت‌شده و پلی‌آمید برای دستگیره‌های سبک و اقتصادی استفاده می‌شوند. این مدل‌ها عایق جریان برق هستند و در برخی محیط‌های خاص کاربرد دارند. مهم‌ترین مزیت آن‌ها را هم می‌توانیم به وزن کم و قیمت پایین اشاره کنیم. مقاومت پلاستیک در برابر ضربه، حرارت و نور مستقیم خورشید محدود است. این دستگیره‌ها برای درب‌های پرتردد، ورودی اصلی یا پروژه‌هایی که دوام طولانی اهمیت دارد، انتخاب اول نیستند.

 مقایسه جنس‌های مختلف دستگیره‌های درب

برای انتخاب بهترین جنس دستگیره، باید محل نصب و میزان استفاده را در نظر بگیرید. با جدول زیر یک مقایسه سریع میان متریال‌های رایج به شما ارائه می‌دهیم:

 اگر ظاهر کلاسیک می‌خواهید، برنج مناسب‌تر است. اگر مقاومت در برابر رطوبت اولویت دارد، استیل انتخاب بهتری است. برای خرید اقتصادی و تنوع طرح، زاماک را پیشنهاد می‌دهیم. در حوزه ریخته گری یراق آلات طراحی قالب و کیفیت آلیاژ بسیار مهم است؛ چرا که کوچک‌ترین ضعف در بخش اتصال یا بدنه عملکرد دستگیره را کاهش می‌دهد.

 بهترین دستگیره درب ضد سرقت

برای درب ضد سرقت، تنها جنس روکش مهم نیست. دستگیره باید با قفل، فاصله پیچ‌ها، ضخامت درب و ساختار داخلی یراق هماهنگ باشد. فشار زیادی که روی دستگیره ورودی وارد می‌شود، انتخاب متریال ضعیف را خیلی زود مشخص می‌کند. استیل و برنج برای دستگیره درب ضد سرقت انتخاب‌های مقاومی هستند. مدل‌های زاماک باکیفیت هم در صورتی که ضخامت مناسب، آبکاری بادوام و قطعات داخلی محکم داشته باشند، عملکرد خوبی نشان می‌دهند. هنگام خرید دستگیره ضد سرقت این موارد را بررسی کنید:

·        اتصال دستگیره به شیلد یا پلاک محکم باشد.

·        فنر داخلی بعد از چند بار فشار، حالت خود را از دست ندهد.

·        پیچ‌ها و محل اتصال لق نباشند.

·        روکش در برابر خط‌وخش و رطوبت مقاومت داشته باشد.

·        ابعاد دستگیره با قفل درب هماهنگ باشد.

·        حرکت دستگیره نرم و به فشار اضافی نیاز نداشته باشد.

در تولید قطعات مرتبط با قفل و دستگیره، ریخته گری دقیق به ایجاد فرم یکنواخت و کاهش خطاهای ظاهری کمک می‌کند. اما کیفیت نهایی محصول به ماشین‌کاری، پرداخت، آبکاری و مونتاژ هم وابسته است.

 جنس مناسب برای دستگیره درب ورودی و داخلی

برای درب ورودی ساختمان، دستگیره باید در برابر رطوبت، ضربه، استفاده مداوم و تغییرات دما مقاومت مناسبی داشته باشد. استیل ضدزنگ انتخاب مطمئنی برای این محل است. برنج هم اگر در خانه‌هایی با نمای کلاسیک نصب کنید، از نظر دوام و ظاهر گزینه خوبی است. زاماک برای درب ورودی هم استفاده می‌شود، اما محصولی انتخاب کنید که آبکاری باکیفیت و بدنه ضخیم داشته باشد. زاماک ارزان و ضعیف در اثر ضربه یا فشار زیاد آسیب می‌بیند.

برای درب اتاق خواب و فضاهای داخلی، دامنه انتخاب‌های مناسبی پیش رو دارید. آلومینیوم، زاماک و حتی برخی مدل‌های آهنی نیاز شما را برطرف می‌کنند. در این بخش، هماهنگی رنگ دستگیره با درب، کابینت، کمد و سایر یراق‌آلات اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. برای سرویس بهداشتی و آشپزخانه، استیل یا زاماک با آبکاری مقاوم انتخاب مناسبی هستند. رطوبت مداوم روکش ضعیف را پوسته‌پوسته می‌کند یا رنگ آن را تغییر می‌دهد.

 هزینه دستگیره درب به چه عواملی بستگی دارد؟

قیمت دستگیره تنها به جنس فلز ارتباطی ندارد. وزن محصول، نوع قفل و پلاک، کیفیت آبکاری، برند، پیچیدگی طرح و کیفیت قطعات داخلی هم بر روی هزینه موثر هستند. دستگیره‌های زاماک و آلومینیومی در بازه اقتصادی تا متوسط قرار دارند.

 مدل‌های استیل و برنجی قیمت بالاتری دارند، اما در صورت ساخت مناسب، دوام و ظاهر ماندگارتری ارائه می‌کنند. حتما به‌جای انتخاب مدل ارزان، محصولی را بخرید که با محل نصب و میزان استفاده هماهنگ باشد.

 جمع‌بندی

بهترین جنس دستگیره درب برای همه فضاها یکسان نیست. زاماک برای تنوع طرح و قیمت متعادل، استیل برای رطوبت و استفاده سنگین، برنج برای ظاهر کلاسیک و آلومینیوم برای درب‌های داخلی و سبک گزینه‌های مناسبی هستند. پیش از خرید، محل نصب، میزان تردد، کیفیت آبکاری و استحکام بخش داخلی را بررسی کنید. با انتخاب درست دستگیره هم ظاهر مناسبی دارد و هم مدت بیشتری بدون افت عملکرد کار می‌کند.